Badanie układu zapłonu
UkÅ‚ad zapÅ‚onu może być badany za pomocÄ… zestawu diagnostyczÂnego (jak np. pokazany na rys. 12.1), za pomocÄ… różnych przenoÅ›Ânych przyrzÄ…dów przeznaczonych do poszczególnych elementów ukÅ‚aÂdu (jak np. woltoamperomierz, próbnik kondensatorów, przyrzÄ…d do kontroli Å›wiec zapÅ‚onowych itp.) lub za pomocÄ… oscyloskopu. RóżneÂgo typu przenoÅ›ne przyrzÄ…dy stosowane sÄ… głównie w przypadku wyÂmiany lub naprawy poszczególnych elementów ukÅ‚adu zapÅ‚onu, w ceÂlu ich sprawdzenia lub przeprowadzenia regulacji. Do wykrycia nieÂdomagania i przeprowadzenia regulacji na stanowisku diagnostyczÂnym najbardziej celowe jest zastosowanie przyrzÄ…du uniwersalnego, jakim jest oscyloskop (rys. 14.1). Na ekranie oscyloskopu można uzyÂskać podczas pracy silnika obrazy zmian napiÄ™cia w uzwojeniach pierwotnym i wtórnym ukÅ‚adu zapÅ‚onu w funkcji kÄ…ta obrotu waÅ‚
ka rozdzielacza zapÅ‚onu. PracÄ™ ukÅ‚adu zapÅ‚onu okreÅ›la siÄ™ przez poÂrównanie obrazu na ekranie oscyloskopu z obrazem wzorcowym. Za pomocÄ… oscyloskopu można okreÅ›lić:
kąt zwarcia i rozwarcia styków przerywcza dla każdego cylindra;
różnice kątów wyprzedzenia zapłonu w poszczególnych cylindrach;
stan (czystość) styków przerywacza;
stan kondensatora;
stan uzwojenia pierwotnego;
niedomagania uzwojenia pierwotnego;
siłę sprężyny styku ruchomego (młoteczka);
prawidłowość podłączenia biegunów uzwojenia pierwotnego;
stan uzwojenia wtórnego i występowanie zwarć międzyzwojowych;
niedomagania izolacji uzwojenia wtórnego;
maksymalne napiÄ™cie wytwarzane przez cewkÄ™ zapÅ‚onowÄ… pod obÂciążeniem i podczas biegu jaÅ‚owego;
stan cewki zapłonowej;
niedomagania oporników przeciwzakłócających;
niedomagania Å›wiec zapÅ‚onowych, izolacji ich przewodów, wystÄ™Âpowanie zwarć itp.;
mechaniczne uszkodzenie rozdzielacza zapÅ‚onu, wielkość luzu miÄ™Âdzy przewodami i koÅ„cówkami (nasadkami) Å›wiec;
— przerwy oraz nieprawidłowe połączenia w uzwojeniu wtórnym itp. Zasadniczą część oscyloskopu (rys. 14.1) stanowi katodowo-promie-
niowa rurka, w której wytworzone jest podciÅ›nienie. PromieÅ„ elekÂtronowy wytwarzany przez katodÄ™ 1 (podgrzewanÄ… grzejnikiem) przeÂchodzi przez elektrodÄ™ sterujÄ…cÄ… i trafia na ekran luminescencyjny 2. WiÄ…zka elektronowa po drodze odchylana jest w dwóch wzajemnie prostopadÅ‚ych kierunkach: przez pÅ‚ytki odchylania pionowego 3 i pÅ‚yÂtki odchylania poziomego 7. WiÄ…zka elektronowa, odchylana przez ukÅ‚ad odchylajÄ…cy, wytwarza na ekranie luminescencyjnym Å›lady wiÂdzialne w postaci Å›wiecÄ…cych linii.
Pierwotne lub wtórne napiÄ™cie przez wzmacniacz przekazywane jest na pÅ‚ytki odchylania pionowego 3, które odchylajÄ… promieÅ„ elekÂtronowy w kierunku pionowym, zgodnie z nadanym sygnaÅ‚em. WskuÂtek odchylenia promienia elektronowego Å›wiecÄ…cy punkt na ekranie luminescencyjnym przesuwa siÄ™ w kierunku pionowym.
Podczas badania napiÄ™cie pierwotne kierowane jest do pÅ‚ytek odÂchylania pionowego przewodem podłączonym do zacisku przerywaÂcza 4, a napiÄ™cie wtórne — przewodami połączonymi z nadajnikiem 5, znajdujÄ…cym siÄ™ na głównym przewodzie wysokiego napiÄ™cia.
W celu uzyskania wykresu napięcia konieczne jest przesunięcie promienia w kierunku poziomym (tzw. napięcie podstawy czasu) w okresie pełnego cyklu (w silnikach czterosuwowych podczas dwóch obrotów wału korbowego). Aby promień elektronowy przesuwał się w kierunku poziomym ze stałą prędkością, do elektrod płytkowych 7 doprowadzane jest napięcie liniowo wzrastające.
Wykorzystuje siÄ™ tu zjawisko stroboskopowe polegajÄ…ce na tym, że poruszajÄ…cy siÄ™ przedmiot, obserwowany w sposób przerywany (nie ciÄ…gÅ‚y), wydaje siÄ™ nieruchomy. Ponieważ lampa zapala siÄ™ zawÂsze w chwili przeskakiwania iskry (tzn. w jednakowych poÅ‚ożeniach waÅ‚u korbowego), znak na obracajÄ…cym siÄ™ kole pasowym lub wieÅ„Âcu koÅ‚a zamachowego wydaje siÄ™ nieruchomy.
W celu prawidÅ‚owego ustawienia chwili zapÅ‚onu należy odbÅ‚yÅ›nik skierować na znak chwili zapÅ‚onu podczas pracy silnika na biegu jaÅ‚owym, a nastÄ™pnie obracać rozdzielaczem zapÅ‚onu (w lewo lub w prawo) aż- do uzyskania pokrycia siÄ™ znaku nieruchomego ze znaÂkiem ruchomym chwili zapÅ‚onu (rys. 14.2).
Analogicznie sprawdza siÄ™ dziaÅ‚anie regulatorów zapÅ‚onu — podÂciÅ›nieniowego i odÅ›rodkowego. Gdy prÄ™dkość obrotowa waÅ‚u korboÂwego wzrasta, to dziaÅ‚anie regulatora widoczne jest w Å›wietle lamÂpy stroboskopowej jako przesuwajÄ…cy siÄ™ punkt ruchomy chwili zaÂpÅ‚onu w stosunku do punktu nieruchomego. Im wiÄ™ksza jest prÄ™dÂkość obrotowa waÅ‚u korbowego, tym wiÄ™ksze powinno być przesuÂniÄ™cie miÄ™dzy obu znakami. Instrukcje fabryczne podajÄ… okreÅ›lonÄ… wartość przesuniÄ™cia przy różnych prÄ™dkoÅ›ciach obrotowych silnika.